راهنمای جامع طرح زوج و فرد تهران 1405؛ ساعات، نقشه و جریمه ها - مجله پارمیسفان

اگر فرصت خواندن جزئیات کامل این مقاله را ندارید، به عنوان پاسخ سریع به مهم ترین سوالات شما، چکیده حیاتی ترین قوانین این محدوده به توضیح زیر است:

• ساعت اجرا در روزهای عادی (شنبه تا چهارشنبه): از 6:30 صبح تا 18:00 عصر.
• شرایط پنجشنبه ها: طرح از 6:30 صبح تا 13:00 ظهر اجرا می گردد (آدینه ها و تعطیلات رسمی طرح لغو است).
• سهمیه رایگان فصلی: 20 روز در هر فصل برای پلاک های تهران و 15 روز برای پلاک های شهرستان.
• شرط حیاتی استفاده از سهمیه: ثبت نام قطعی خودرو در سامانه تهران من یا اپلیکیشن شهرزاد.
• مبلغ جریمه و عوارض: در صورت نداشتن سهمیه و شارژ نبودن کیف پول، علاوه بر کسر عوارض شهرداری، مبلغ 168,750 تومان جریمه پلیس راهور برای هر روز ورود ثبت می گردد.
• روزهای آلوده (اضطراری): طرح محدودیت از درب منزل اجرا شده و تمامی سهمیه های فصلی لغو و بی اثر می شوند.

ساعات نو طرح زوج و فرد تهران 1405

آگاهی دقیق از زمان بندی فعالیت دوربین های پلاک خوان، ساده ترین و مؤثرترین راه برای جلوگیری از ثبت جریمه های ناخواسته است. ساعات اجرای محدودیت های ترافیکی مرکز همیشه بر اساس تحلیل رفتار ترافیکی شهروندان در ساعات اوج صبحگاهی (عزیمت به محل کار) و عصرگاهی (بازگشت به منازل) تنظیم می گردد. در مقررات مرتبط با طرح زوج و فرد تهران 1405، این زمان بندی با دقت بالایی به توضیح زیر اجرا می گردد:

ساعت اجرا در روزهای شنبه تا چهارشنبه

در روزهای کاری هفته، عملکرد دوربین های حلقه دوم کاملاً با هسته مرکزی هماهنگ و یکپارچه است. محدودیت تردد در این روزها از ساعت 6:30 صبح آغاز شده و به صورت پیوسته تا ساعت 18:00 عصر ادامه می یابد. عبور از مرزهای مشخص شده حتی برای چند دقیقه در این بازه یازده و نیم ساعته، به وسیله سیستم هوشمند ثبت شده و منجر به کسر یک روز از سهمیه فصلی یا محاسبه عوارض ریالی خواهد شد. تردد پیش از ساعت 6:30 و پس از ساعت 18:00 کاملاً آزاد است.

شرایط طرح در روزهای پنجشنبه

یکی از بزرگترین تله های ترافیکی که معمولاً رانندگان ناآشنا در آن گرفتار می شوند، تلقی یکسان از قوانین روز پنجشنبه برای تمامی منطقه ها است. در روزهای پنجشنبه، هسته مرکزی شهر کاملاً لغو محدودیت می گردد و ورود به آن جریمه ای ندارد؛ اما طرح کنترل آلودگی هوا (زوج و فرد) همچنان برقرار است.

با توجه به نیمه تعطیل بودن ادارات، ساعت اجرای این طرح در روزهای پنجشنبه کوتاه تر شده و صرفاً از 6:30 صبح تا 13:00 ظهر خواهد بود. ورود به این پهنه پیش از ساعت 13 مستقیماً یک روز از سهمیه شما را می سوزاند.

آیا آدینه ها طرح محدودیت تردد داریم؟

خیر. مطابق آیین نامه های جاری مدیریت شهری و تقویم ترافیکی سال نو، در تمامی روزهای آدینه و بعلاوه تعطیلات رسمی درج شده در تقویم کشور، هیچ کدام از محدوده های ترافیکی فعال نیستند. در این روزها دوربین های عوارض خاموش بوده و تردد در کل سطح شهر کاملاً آزاد و رایگان است. از آنجا که محدودیتی وجود ندارد، روزهای تعطیل برترین و مقرون به صرفه ترین زمان برای خانواده ها و مسافران است تا با خیالی آسوده به گشت وگذار پرداخته و از جاهای دیدنی تهران (مانند موزه های مرکز شهر، کاخ ها، پل طبیعت و پارک های جنگلی) بدون دغدغه کسر سهمیه یا ثبت جریمه بازدید نمایند.

محدوده و نقشه طرح زوج و فرد تهران 1405

وسعت این حلقه ترافیکی بسیار گسترده تر از مرکز تجاری شهر بوده و بخش بزرگی از منطقه ها مسکونی، اداری و درمانی مرکز را در بر می گیرد. مرزهای نقشه طرح زوج و فرد تهران 1405 به وسیله شریان های بزرگراهی کلیدی زیر محصور شده اند:

• مرز شمالی: امتداد بزرگراه شهید همت (از تقاطع بزرگراه چمران در غرب تا تقاطع بزرگراه امام علی در شرق).
• مرز جنوبی: امتداد بزرگراه بعثت (از تقاطع بزرگراه نواب در غرب تا تقاطع بزرگراه امام علی در شرق).
• مرز شرقی: بزرگراه امام علی (ع) که یکی از پرترددترین دیواره های این طرح است.
• مرز غربی: بزرگراه های نواب صفوی و بخش هایی از بزرگراه شهید چمران.

نکته کلیدی و حقوقی: رانندگی در امتداد خودِ این بزرگراه های مرزی (روی محور اصلی همت، چمران، نواب، بعثت و امام علی) کاملاً آزاد و رایگان است و ورود به طرح محسوب نمی گردد. اما به محض اینکه خودروی شما از خروجیِ این بزرگراه ها تغییر مسیر داده و وارد خیابان های داخلیِ حلقه ترافیکی گردد، دوربین های فروسرخ پلاک شما را ثبت نموده و فرآیند کسر سهمیه فعال می گردد.

تفاوت طرح ترافیک تهران 1405 با حلقه دوم (زوج و فرد)

تداخل مفهومی و عدم تمایز قائل شدن میان این دو طرح، عامل اصلی انباشت بدهی های میلیونی برای رانندگان است. سیاست گذار شهری با ایجاد این دو حلقه، یک فیلتر پلکانی ایجاد نموده است تا از ورود ناگهانی حجم بزرگ خودروها به هسته متراکم شهر جلوگیری کند. درک تفاوت های ساختاری میان طرح ترافیک تهران 1405 و حلقه دوم برای مدیریت هزینه های رفت وآمد لازم است. جدول زیر این تفاوت ها را روشن می نماید:

سهمیه رایگان طرح زوج و فرد تهران 1405 (تهران و شهرستان)

از آنجا که شهروندان برای انجام اموری نظیر مراجعات پزشکی اضطراری یا خریدهای ضروری احتیاج به استفاده از خودروی شخصی دارند، محرومیت کامل آن ها از ورود به این محدوده وسیع غیرمنطقی است. به همین علت، در قوانین مرتبط با طرح زوج و فرد تهران 1405، یارانه ای در قالب سهمیه تردد رایگان فصلی تخصیص یافته است:

• پلاک های تهران (کدهای 11، 22، 33، 44 و…): مجاز به 20 روز تردد کاملاً رایگان در هر فصل از سال (بهار، تابستان، پاییز، زمستان) هستند.
• پلاک های سایر شهرستان ها: مجاز به 15 روز تردد رایگان در محدوده کنترل آلودگی هوا در هر فصل هستند.

تحلیل مکانیزم این سهمیه احتیاجمند توجه به دو قاعده طلایی است. نخست آنکه، این روزها ماهیت انباشتی ندارند؛ یعنی اگر در فصل بهار از 20 روز خود استفاده نکنید، این روزها به تابستان منتقل نشده و در آخرین روز بهار سوخت می شوند. دوم آنکه، ورود به محدوده حتی برای چند دقیقه کوتاه، مصرف یک روز کامل از سهمیه تلقی می گردد. البته خروج و ورود مجدد در همان روز، باعث کسر سهمیه مضاعف نخواهد شد.

آموزش ثبت نام در سامانه تهران من و شهرزاد

مهم ترین هشداری که باید جدی بگیرید این است: سهمیه های رایگان 20 و 15 روزه به هیچ وجه به صورت پیش فرض روی پلاک شما فعال نیستند. شرط غیرقابل چشم پوشی برای برخورداری از این سهمیه ها در طرح زوج و فرد تهران 1405، ایجاد یک حساب کاربری و ثبت مشخصات خودرو در پلتفرم های دیجیتال شهرداری است.

در امسال، سامانه یکپارچه خدمات شهری شهرزاد (shahrzadcity.ir) در کنار پورتال باسابقه تهران من (my.tehran.ir) در دسترس است. مراحل ثبت نام بسیار ساده است:

1. با شماره موبایل فعال خود وارد سامانه یا اپلیکیشن شهرزاد شوید و کد تایید (OTP) را دریافت کنید. تطابق کدملی با مالکیت سیم کارت برای احراز هویت الزامی است.
2. در بخش اطلاعات کاربری، کد ملی و تاریخ تولد خود را ثبت نمایید.
3. به بخش خدمات حمل ونقل یا گاراژ من بروید. در این مرحله علاوه بر شماره پلاک، وارد کردن شناسه یکتای 17 رقمی خودرو (VIN) که پشت کارت ماشین درج شده، الزامی است.
4. پس از ثبت پلاک، سامانه با اتصال به دیتابیس راهور، شرایط سوابق، معاینه فنی و خلافی های پیشین را نمایش می دهد.
5. در گام نهایی، برای اینکه بتوانید پس از اتمام سهمیه فصلی به راحتی تردد کنید، باید کیف پول شهروندی خود را به وسیله درگاه های بانکی متصل به شتاب شارژ کنید. با این کار، سامانه هوشمند شده و شما در برابر جریمه های سنگین پلیس بیمه می شوید.

خرید طرح زوج و فرد چگونه انجام می گردد؟

یکی از ابهامات متداول، مسئله نحوه خرید روزانه برای محدوده حلقه دوم است. باید بدانید که معماری مالی این محدوده با هسته مرکزی کاملاً فرق دارد.

برای ورود به حلقه اول، شما قانوناً موظفید روز مدنظر را از قبل رزرو کنید. اما مکانیزم اجرایی طرح زوج و فرد تهران 1405 بر پایه مدل پس پرداخت و کسر اتوماتیک (Pay-As-You-Go) پایدار است. در این حالت، شما احتیاجی به رزرو قبلی، خرید بسته یا مشخص روز در سامانه ندارید.

هنگام عبور از مرزها، دوربین ها پلاک شما را اسکن می نمایند. اگر هنوز سهمیه داشته باشید، صرفاً یک روز از آن کسر می گردد. اما اگر سهمیه شما تمام شده باشد، سرورهای فاوای شهرداری نیمی از تعرفه روزانه طرح اصلی را به عنوان عوارض محاسبه نموده و بدون دخالت شما، از موجودی کیف پول شهروندی تان کسر می نمایند. بنابراین، تنها وظیفه کاربر این است که موجودی کیف پول خود را همیشه مثبت نگه دارد.

جریمه طرح زوج و فرد تهران 1405 چقدر است؟

جرایم ترافیکی با هدف افزایش عوامل بازدارنده و متناسب سازی با نرخ تورم، در امسال با افزایش روبرو بوده اند. بر اساس مصوبات رسمی، نرخ پایه عوارض شهری با افزایش تقریبی 41 درصدی معادل 145,000 تومان مشخص شده است. رانندگانی که قوانین طرح زوج و فرد تهران 1405 را نقض نمایند با دو اهرم مالی مجزا جریمه می شوند:

1. جریمه قطعی پلیس راهور: ورود به حلقه دوم بدون داشتن سهمیه مجاز و در حالی که کیف پول شما شارژ نیست، نقض مقررات عبور و مرور تلقی شده و دوربین های پلیس جریمه ای معادل 168,750 تومان را برای هر روز تخلف مستقیماً در سامانه خلافی (اجرائیات راهور) ثبت می نمایند.
2. بدهی عوارض شهرداری: در کنار جریمه پلیس، شهرداری نیز بهای استفاده از معابر را محاسبه می نماید. پس از اتمام سهمیه، اگر کیف پول شما شارژ نباشد، عوارض آن روز (که بر اساس زمان تردد حداقل نیمی از نرخ پایه است) به عنوان بدهی معوق برای پلاک شما منظور می گردد.

نکته حقوقی پیرامون مهلت پرداخت: تمامی مالکان خودروها تنها 30 روز فرصت دارند تا بدهی عوارض شهرداری را تسویه نمایند. بر اساس قوانین سخت گیرانه نو، در صورت عدم تسویه در این ضرب الاجل زمانی، علاوه بر لغو تمامی تخفیف های احتمالی، سود تاخیر ماهانه معادل 2 درصد (تا سقف 24 درصد سالیانه) بر ارقام بدهی آن ها افزوده خواهد شد که بار مالی به شدت سنگینی به همراه دارد.

قوانین طرح زوج و فرد از درب منزل (شرایط اضطرار)

توپوگرافی کاسه مانند شهر تهران در فصول سرد سال و شکل گیری پدیده وارونگی دما، باعث محبوس شدن دود اگزوزها و آلاینده های صنعتی می گردد. زمانی که دستگاه های پایش، شاخص کیفیت هوا (AQI) را در مرزهای خطرناک نشان دهند و غلظت ذرات معلق (PM2.5) به شدت افزایش یابد، کمیته اضطرار استانداری ناگزیر به اجرای طرح زوج و فرد از درب منازل می گردد. این یک قانون اضطراری، استثنایی و مقطعی است که ریتم عادی شهر را به طور کامل متوقف می نماید.

چه زمانی طرح از درب منزل اجرا می گردد؟

اجرای این محدودیت منوط به تشکیل جلسه فوری کارگروه آلودگی هواست. با اعلام رسمی این شرایط در اخبار، مرزهای جغرافیایی محدودیت دیگر منحصر به حلقه های اول و دوم (مرکز شهر) نیست؛ بلکه این قانون تمامی معابر، بزرگراه ها، خیابان ها و کوچه های منطقه ها 22 گانه شهر تهران را از درب پارکینگ خانه ها در بر می گیرد. بازه زمانی اجرای آن نیز برای پوشش کامل ترددها معمولاً از ساعت 6:30 صبح تا 20:30 شب امتداد می یابد.

مبلغ جریمه تردد در روزهای اضطراری

سخت گیری پلیس راهور و سیستم های نظارتی در شرایط اضطرار به بالاترین حد خود می رسد. اگر در روز اجرای این طرح، رقم آخر پلاک خودروی شما با تقویم آن روز (زوج یا فرد بودن روز هفته) همخوانی نداشته باشد و خودرو را در هر نقطه ای از شهر از پارکینگ خارج کنید، دوربین های نظارتی و ماموران مستقر در میادین، جریمه ای معادل 200,000 تومان به صورت قطعی برای شما لحاظ خواهند کرد.

شرایط سهمیه ها در روزهای آلوده

مهم ترین چالش حقوقی که هر ساله باعث جریمه شدن هزاران شهروند در طرح زوج و فرد تهران 1405 می گردد این است: با ابلاغ طرح از درب منزل، تمامی سهمیه های رایگان 20 روزه و 15 روزه فصلی معلق و کاملاً باطل می شوند. در این ایام بحرانی، حتی اگر کیف پول شهروندی شما موجودی میلیونی داشته باشد، سیستم هیچ گونه استثنایی قائل نشده و مطلقاً حق تردد در روزهای مخالف رقم پلاکتان را نخواهید داشت. بعلاوه فروش هرگونه مجوز روزانه برای ورود به محدوده ها نیز به وسیله شهرداری قفل و متوقف می گردد.

قوانین ورود مسافران و پلاک های شهرستانی به تهران

مرکز به طور مستمر پذیرای حجم وسیعی از مسافران، تجار و مراجعانی است که از سراسر کشور وارد این کلان شهر می شوند. ناآگاهی مسافران عبوری از پیچیدگی ها و مرزهای ترافیکی، اغلب به انباشت قبوض سنگین جریمه برای آنان منجر می گردد. قوانین طرح زوج و فرد تهران 1405 برای پلاک های غیرتهران (شهرستان) مسیر مشخصی را ترسیم نموده است:

• به منظور توزیع عادلانه یارانه های شهری، خودروهای شهرستانی به جای 20 روز، تنها از یک سهمیه 15 روزه برای تردد رایگان فصلی برخوردارند.
• الزام به ثبت نام پیش از سفر: مالکان پلاک های شهرستانی موظفند پیش از عبور از عوارضی ها و ورود به مرزهای تهران، مشخصات خودروی خود را در اپلیکیشن شهرزاد یا تهران من ثبت نمایند. تردد بدون ثبت نام، از ثانیه اول ورود تخلف محسوب شده و جریمه در پی دارد.
• مسافران در روزهای آلوده: اگر مسافری در روزهای اجرای طرح از درب منزل وارد مرکز گردد، قانون هیچ اغماض یا مجوز عبور ویژه ای برای او در نظر نگرفته است. در صورت همخوان نبودن پلاک با تقویم زوج و فرد هفته، مسافر نیز مانند بومیان مشمول جریمه 200 هزار تومانی در سطح شهر خواهد شد.

تخفیف های ویژه عوارض شهرداری

استفاده از سیاست های تشویقی (Incentive Policies) یکی از کارآمدترین ابزارهای شهرداری برای سوق دادن جامعه به سمت استفاده از حمل ونقل پاک و ارتقای ایمنی ناوگان است. ساختار تخفیف های مرتبط با طرح زوج و فرد تهران 1405 شامل موارد ارزشمند زیر است:

• مشوق معاینه فنی برتر: خودروهایی که با صرف زمان و هزینه، با موفقیت از تست های سخت گیرانه دور موتور بالا عبور نموده و برچسب معاینه فنی برتر (آلایندگی سطح یک) را دریافت نمایند، مشمول تخفیف 20 تا 25 درصدی در محاسبه تمامی عوارض پرداختی می شوند.
• خودروهای هیبریدی و برقی: در راستای همگامی با استانداردهای جهانی کاهش کربن، تسهیلات بی سابقه ای وضع شده است. خودروهای تمام الکتریکی از 95 درصد و خودروهای دوگانه قوای هیبریدی از 90 درصد تخفیف در پرداخت عوارض برخوردارند (که اعمال آن احتیاجمند تایید مدارک کمپانی در دفاتر خدمات الکترونیک شهر است).
• تسهیلات مختص ساکنان محدوده: بومیانی که در داخل حلقه های ترافیکی سکونت دارند، با بارگذاری اسناد قانونی (سند ملکی یا اجاره نامه دارای کد رهگیری به نام مالک خودرو) در سامانه، می توانند از یک نوبت خروج رایگان پیش از ساعت 9:00 صبح، یک نوبت ورود رایگان پس از 16:00 عصر و تخفیف 50 درصدی برای ترددهای درون محله ای در میانه روز بهره مند شوند. توجه داشته باشید که این بسته حمایتی صرفاً برای یک پلاک به ازای هر کد پستی قابل اعمال است.

خبرهای نو و تغییرات احتمالی سیستم عوارض

مدیریت مهندسی ترافیک در کلان شهری ده میلیون نفری، علمی پویاست و مصوبات آن به صورت شناور با شرایط روز اقلیمی و مالی انطباق می یابند. پیگیری اخبار تحولات آینده، از الزامات رانندگی هوشمند در مرکز است.

مهم ترین پروژه ای که شهرداری در سال 1405 در فاز تست های پیشرفته سروری قرار داده، گذار از دریافت عوارض ثابت به استقرار سیستم عوارض پیمایش مبنا (Pay-As-You-Go) است. در این مدل مدرن که احتمالاً در نیمه دوم سال به تدریج عملیاتی می گردد، محاسبه مبلغ عوارض دیگر صرفاً بر اساس عبور از یک گیت ورودی نیست؛ بلکه متغیر اصلی مقدار مسافت طی شده (کیلومتر پیمایش واقعی خودرو) در شریان های داخل محدوده است. به عنوان مثال، سیستم ممکن است دریافت 10 هزار تومان به ازای هر کیلومتر رانندگی در داخل طرح را مبنا قرار دهد که به عدالت اجتماعی نزدیک تر است.

علاوه بر این تحولات سیستمی، رانندگان باید در نظر داشته باشند که در ایام خاص تقویمی نظیر بازگشایی مدارس در مهرماه (جهت مدیریت تقاضای سفر)، ماه مبارک رمضان (جهت تسهیل تردد روزه داران در ساعات افطار)، و یا روزهای خاص ملی، ساعات آغاز و انتها طرح زوج و فرد تهران 1405 ممکن است با دستور موقت شورای ترافیک تغییر کند. لذا آنالیز منظم درگاه های اطلاع رسانی رسمی پیش از آغاز سفرهای درون شهری یک عادت ترافیکی بسیار لازم است.

جمع بندی

مدیریت سفرهای درون شهری در مرکز، مستلزم انطباق کامل شهروندان با قوانینی است که برای ارتقای کیفیت هوا و روان سازی معابر تدوین شده اند. اجرای طرح زوج و فرد تهران 1405 (طرح کنترل آلودگی هوا) با مرزهایی وسیع محصور میان بزرگراه های همت، بعثت، امام علی و نواب صفوی، به صورت پیوسته از ساعت 6:30 صبح تا 18:00 عصر (در روزهای پنجشنبه صرفاً تا ساعت 13:00) انجام می پذیرد.

رکن اصلی و حیاتی برای تردد مقرون به صرفه و قانونی در تهران، ثبت نام پلاک خودرو در سامانه های شهرزاد یا تهران من است. این ثبت نام ساده الکترونیکی، سهمیه ارزشمند فصلی (20 روز برای پلاک های تهران و 15 روز برای هم وطنان شهرستانی) را فعال می نماید. بی توجهی به این الزامات ساده سیستمی، خیلی زود منجر به ثبت جرایم سنگین 168 هزار تومانی به وسیله دوربین های پلیس راهور و انباشت بدهی های تصاعدی در سامانه عوارض شهرداری خواهد شد. در نهایت، همیشه پیش از خروج از منزل در فصول سرد سال، اخبار کمیته اضطرار را رصد کنید تا در دام جریمه های گزاف اجرای قانون تردد از درب منزل گرفتار نشوید و بتوانید با خیالی آسوده، سفرهای شهری خود را مدیریت کنید.

منبع: خبرنگاران مگ